Recovery Divers
Recovery Divers
door recovery divers

Waarom zie je in Nederlandse wateren bijna niets onder water?
Wie in Egypte gaat duiken, kan soms tientallen meters ver kijken. Kleurrijke vissen, koraalriffen en een prachtig uitzicht. Maar probeer datzelfde eens in een Nederlandse gracht, sloot of jachthaven.

De kans is groot dat je na het onderdompelen van je hoofd vooral een donkere, bruine of groene waas ziet.

Bij Recovery Divers is dat voor ons dagelijkse kost. Sterker nog: soms zien we letterlijk geen hand voor ogen. En toch moeten we precies dat ene kleine voorwerp terugvinden dat ergens op de bodem ligt.

Hoe komt het eigenlijk dat het zicht in Nederlandse wateren zo slecht is?

1. Slib en modder: de grootste spelbrekers
Een belangrijke oorzaak van slecht zicht is het fijne materiaal dat in het water zweeft. Denk aan kleideeltjes, zand, slib en organisch materiaal. Deze kleine deeltjes blijven in het water hangen en zorgen ervoor dat het licht wordt verstrooid of tegengehouden.

Veel Nederlandse wateren hebben een relatief zachte bodem. Vooral in grachten, sloten en havens bestaat de bodem uit een mengsel van modder, slib en ander bezinksel. Zodra er beweging ontstaat, kunnen die deeltjes opnieuw in het water terechtkomen.

En dat is precies wat er gebeurt wanneer een boot door de haven vaart, wanneer de wind het water in beweging brengt of wanneer iemand met zijn voeten over de bodem schuift. Voor een recreatieve duiker is dat vervelend. Voor een bergingsduiker kan het betekenen dat het zicht tijdens een zoekactie volledig verdwijnt.

2. Algen en plankton maken het water groen
Niet alleen modder en slib veroorzaken slecht zicht. Ook algen en plankton spelen een belangrijke rol. In voedselrijk water kunnen algen zich snel vermenigvuldigen. Vooral tijdens warme periodes en bij veel zonlicht kan dat leiden tot groen en troebel water.

Plankton bestaat uit kleine organismen die in het water zweven. Ze vormen een belangrijk onderdeel van het ecosysteem, maar kunnen het zicht behoorlijk beperken.

Dat betekent overigens niet dat groen water automatisch vervuild water is. De kleur van het water vertelt niet het hele verhaal over de waterkwaliteit.

3. Waarom is het zicht in een haven vaak nóg slechter?
Een haven is voor een duiker niet altijd de meest vriendelijke omgeving. Er is regelmatig beweging in het water door passerende boten, schroeven, wind en stroming. Daarnaast verzamelen zich op de bodem allerlei materialen. Denk aan bladeren, takken, fietsen, touwen, blikjes en ander afval.

Wanneer een duiker over de bodem beweegt, kan het fijne slib gemakkelijk opwervelen. Een klein beetje beweging kan al voldoende zijn om het zicht volledig weg te nemen. Daarom kan het gebeuren dat een duiker bij het begin van een zoekactie nog iets kan zien, maar enkele minuten later volledig op de tast moet werken.

4. Waarom hebben we in Nederland niet overal hetzelfde zicht?
Het zicht verschilt enorm per locatie en zelfs per dag.

In een diepe plas kan het zicht heel anders zijn dan in een ondiepe stadsgracht. Ook de bodemsoort, de hoeveelheid waterplanten, het weer en de hoeveelheid beweging in het water spelen een rol. Waterplanten kunnen bijvoorbeeld helpen om zwevende deeltjes vast te houden en de groei van algen te beïnvloeden.

Daarom is het lastig om vooraf precies te voorspellen hoeveel zicht een duiker op een bepaalde locatie zal hebben.

Hoe duiken wij als we helemaal niets zien?
Dit is misschien wel het interessantste onderdeel.

Een beroepsduiker moet niet afhankelijk zijn van zijn ogen. Natuurlijk gebruiken we onze duiklampen wanneer dat zinvol is, maar bij volledig troebel water heeft een lamp weinig effect.

Je verlicht immers vooral de deeltjes die vlak voor je neus zweven.

Daarom gebruiken we andere technieken.
– Systematisch zoeken: we verdelen een zoekgebied in overzichtelijke stukken en werken die methodisch af.
– Tastzin: met onze handen onderzoeken we de bodem en voelen we naar voorwerpen.
– Zoekapparatuur: bij metalen voorwerpen kunnen we een metaaldetector gebruiken.
– Communicatie: we houden contact met onze collega’s aan de oppervlakte.
– Referentiepunten: we gebruiken bekende locaties, afstanden en herkenningspunten om onze positie te bepalen.

Het is dus niet zomaar een kwestie van in het water springen en een beetje rondzwemmen. Een goede voorbereiding en een systematische zoekmethode maken het verschil.


Een mooi voorbeeld van hoe het zicht kan zijn voor onze duikers. 

Is duiken zonder zicht gevaarlijk?
Duiken zonder zicht vraagt om specifieke ervaring, training en een goede voorbereiding. Werk voor beroepsduikers, dat is zelfs vast gelegd in de wet.

Je kunt niet zomaar vertrouwen op wat je ziet. Je moet weten waar je bent, hoe je veilig terugkomt en hoe je communiceert met de rest van het team.

Daarnaast zijn er in havens en grachten andere risico’s, zoals touwen, visnetten, obstakels, scherpe voorwerpen en scheepvaart.

Daarom werken we met een team en duidelijke veiligheidsprocedures. De duiker onder water is nooit het enige onderdeel van de operatie.
Conclusie: onder water is Nederland een heel andere wereld Waar je boven water misschien een rustige, heldere haven ziet, kan het onder water een compleet andere omgeving zijn.

Voor ons is dat geen reden om thuis te blijven. Het is juist het werk waarvoor we zijn opgeleid.

Of het nu gaat om een verloren trouwring, een telefoon, een sleutelbos of een ander voorwerp: ook zonder zicht kunnen we heel gericht zoeken.

En eerlijk is eerlijk: als we na een zoektocht met een gevonden voorwerp bovenkomen, kijken we toch liever naar de blije gezichten op de steiger dan naar het uitzicht onder water.

Iets verloren in Nederlands water? Wij helpen je graag het terug te vinden.

Meer verhalen uit Recovery Divers

→ Alle 46 verhalen uit Recovery Divers

Meer verhalen over Recovery Divers

→ Alle 35 verhalen over Recovery Divers