Vastgelopen schroeven of geblokkeerde aandrijvingen
Je telefoon weet tegenwoordig bijna overal waar je bent. Of je nu door Amsterdam loopt, met de auto naar Groningen rijdt of midden op zee vaart: GPS wijst je de weg. Maar gooi je telefoon in een Nederlandse gracht en het wordt ineens een ander verhaal.
De telefoon ligt misschien maar twee meter onder je, maar de GPS-locatie is niet meer betrouwbaar beschikbaar.
Waarom eigenlijk? En hoe vinden wij als Recovery Divers een verloren voorwerp terug wanneer we onder water niet op GPS kunnen vertrouwen?
Hoe werkt GPS eigenlijk?
GPS staat voor Global Positioning System. Het systeem bestaat uit satellieten die rondom de aarde draaien. Deze satellieten zenden voortdurend radiosignalen uit. Je telefoon, navigatiesysteem of ander GPS-apparaat ontvangt die signalen en berekent daarmee zijn positie. Daarvoor ontvangt het apparaat signalen van meerdere satellieten. Door de reistijd van de signalen te meten, kan het berekenen hoe ver het van die satellieten verwijderd is.
Met voldoende satellietsignalen kan het apparaat zijn positie bepalen. Het bijzondere is dat je daarvoor geen internetverbinding nodig hebt. GPS werkt namelijk met signalen die rechtstreeks van satellieten komen.
Waarom komt het GPS-signaal niet door water?
Hier zit de belangrijkste beperking. GPS maakt gebruik van radiosignalen. Die signalen zijn relatief zwak wanneer ze de aarde bereiken. Water absorbeert radiogolven sterk, zeker bij de frequenties die GPS gebruikt. Daardoor kan een GPS-ontvanger onder water de satellietsignalen niet goed genoeg ontvangen om zijn positie te berekenen.
Zelfs wanneer je telefoon maar een klein stukje onder water ligt, kan de ontvangst al sterk verminderen. Vanaf 10 centimeter diepte is dat signaal helemaal weg. Dit is ook de reden dat wij niet kunnen zoeken als we horen “ik weer precies waar ik hem op het kanaal ben verloren, ik heb nog de laatste locatie”.
En nee, een duurdere telefoon of een nieuwer model lost dit probleem niet zomaar op. Het is geen probleem van je telefoon. Het is een natuurkundig probleem.
Maar hoe weet onze duiker dan waar hij moet zoeken?
Dat is een interessante uitdaging. Stel: iemand laat een telefoon vallen vanaf een steiger in een jachthaven. Boven water kunnen we met de eigenaar de locatie bepalen. Misschien is het gebeurd bij een bepaalde meerpaal, een steiger of een specifieke plek langs de kade. Die informatie gebruiken we om het zoekgebied zo klein mogelijk te maken.
Vervolgens maken we gebruik van herkenningspunten en afgesproken zoekmethodes.
Denk bijvoorbeeld aan:
- De afstand vanaf een steiger of kademuur.
- De positie van meerpalen.
- De lengte en breedte van het zoekgebied.
- De positie van boten en andere vaste objecten.
- Een vooraf afgesproken zoekpatroon.
- Zo weten we waar we moeten beginnen en hoe we het gebied systematisch kunnen onderzoeken.
Hoe bepaal je een zoeklocatie zonder GPS?
Bij een zoekactie is de informatie boven water vaak belangrijker dan mensen denken. De eigenaar kan meestal precies vertellen waar het voorwerp verdwenen is.
Daarom vragen we vooraf bijvoorbeeld:
- Waar stond je toen het voorwerp viel?
- Aan welke kant van de boot of steiger gebeurde het?
- Viel het voorwerp recht naar beneden of werd het weggegooid?
- Was er stroming?
- Hoe lang geleden gebeurde het?
Met die informatie kunnen we een zoekgebied afbakenen. Daarna gebruiken we onze duiktechnieken om het gebied te onderzoeken.
Bij grotere onderwateroperaties bestaan overigens gespecialiseerde akoestische plaatsbepalingssystemen. Die gebruiken geluidssignalen om onderwaterobjecten te lokaliseren. Dat is een andere techniek dan GPS.
Kan een telefoon zijn laatste GPS-locatie doorgeven?
Soms kan informatie op de telefoon of in een gekoppeld account helpen. Denk aan een laatst bekende locatie, een tijdstip of een locatiegeschiedenis. Maar daar zit een belangrijk verschil. De laatst bekende GPS-locatie is niet automatisch de exacte plek waar de telefoon in het water is gevallen. Een telefoon kan nog een stukje zijn verplaatst, iemand kan ermee hebben gelopen of het apparaat kan al eerder zijn locatie hebben bijgewerkt.
Daarom gebruiken we zulke gegevens hooguit als aanvullende informatie. De beste aanwijzing blijft meestal de plek waar iemand het voorwerp daadwerkelijk heeft zien verdwijnen.
Hoe vinden we dan een telefoon terug zonder GPS én zonder zicht?
Dit is waar het echte zoekwerk begint. Wanneer we eenmaal een zoekgebied hebben bepaald, gaan we systematisch aan de slag. Afhankelijk van de omstandigheden gebruiken we verschillende technieken. Een telefoon bevat metalen onderdelen, maar een gewone metaaldetector is niet automatisch de beste manier om een moderne telefoon te vinden.
Daarom maken we gebruik van onze zoekervaring, tastzin en een zoekmethode die past bij het voorwerp en de locatie. We onderzoeken de bodem zorgvuldig en proberen het zoekgebied zo efficiënt mogelijk af te werken. Een beetje geluk is natuurlijk altijd welkom, maar we vertrouwen liever op voorbereiding en vakmanschap.
Conclusie: boven water navigeren, onder water zoeken, GPS is een fantastisch hulpmiddel, maar onder water houdt het grotendeels op.
Voor onze duikers betekent dat niet dat we de weg kwijt zijn. We gebruiken andere methodes om een locatie te bepalen en een zoekgebied systematisch te onderzoeken.
Dus mocht je telefoon in een haven, sloot of gracht verdwijnen: probeer zo nauwkeurig mogelijk te onthouden waar dat gebeurde.
Dat kan ons en jou enorm helpen!